Interview met Carola Henkes-Bralten (OVN): “Goede gegevensuitwisseling is essentieel voor de optometrie”
Woensdag 15 april 2026
Het programma GUPZ (Gegevensuitwisseling in de Paramedische Zorg) moet ervoor zorgen dat digitale gegevensuitwisseling in en met de paramedische zorg verbetert. Dat betekent dat informatie over patiënten makkelijker, sneller en veiliger gedeeld kan worden tussen zorgverleners en met de patiënt. We spraken Carola Henkes-Bralten, projectleider digitalisering bij de Optometristen Vereniging Nederland (OVN).
Waarom is dit programma voor de OVN zo belangrijk?
“Goede zorg vraagt om goede beschikbaarheid van gegevens. Optometristen werken nauw samen met andere zorgverleners, zoals oogartsen. Dan is het essentieel dat patiëntgegevens veilig, digitaal en op het juiste moment beschikbaar zijn. Dáár richt GUPZ zich op.
In de praktijk worden gegevens nu nog via verschillende kanalen gedeeld, zoals beveiligde mail, verwijsdiensten of zelfs papier. Dat leidt vaak tot knip- en plakwerk of handmatig overtypen, wat foutgevoelig en inefficiënt is. GUPZ helpt dit te verbeteren door gegevensuitwisseling tussen systemen mogelijk te maken.
Een belangrijke voorwaarde is dat gegevens eenduidig worden vastgelegd. Dat begint bij uniform werken volgens de OVN-richtlijn dossiervoering. Daarnaast is het gebruik van één gezamenlijke taal noodzakelijk. SNOMED CT is daarvoor de landelijke standaard. Binnen de optometrie wordt hier al meer dan tien jaar aan gewerkt. Met GUPZ bouwen we hierop voort, zodat gegevensuitwisseling nu mogelijk wordt en databeschikbaarheid in de toekomst binnen bereik komt.”
Wat gaan de leden van de OVN merken van de uitkomsten van dit programma?
“Door het programma kunnen optometristen en andere paramedici straks gegevens uitwisselen met huisartsen, medische specialisten en met elkaar. Ook wordt het mogelijk om informatie uit te wisselen met patiënten via een persoonlijke gezondheidsomgeving (PGO).
Betere gegevensoverdracht kan de administratiedruk verlagen en de samenwerking verbeteren. Via het PGO krijgen cliënten toegang tot dossierinformatie van niet alleen de optometrist, maar ook van bijvoorbeeld de huisarts of het ziekenhuis. De patiënt is daardoor beter geïnformeerd, krijgt meer regie en samen beslissen wordt makkelijker.
Dit sluit aan bij de landelijke ambities voor zinvolle digitale zorgverlening en zelfmanagement door patiënten, zoals opgenomen in het Integraal Zorgakkoord.”
Wat ziet de OVN als de grootste uitdaging in dit proces?
“Binnen de optometrie zijn er op het gebied van gegevensuitwisseling nog genoeg stappen te zetten. Zo werkt nog niet iedere optometrist met een volwaardig elektronisch patiëntendossier. Daarnaast werken optometristen ook met een CRM-systeem.
Een CRM-systeem wordt gebruikt voor klantbeheer en commerciële processen terwijl een EPD bedoeld is voor zorgverlening en het vastleggen van patiëntgegevens. Een EPD moet voldoen aan medische wetgeving en strengere beveiligingseisen. Het gebruik van een EPD is daarom een minimale vereiste om aan de slag te kunnen met gegevensuitwisseling.”
Waar verheug jij je zelf het meeste op?
“Dat we een eerste concrete mijlpaal vanuit het programma kan vertalen naar iets bruikbaars in de alledaagse praktijk van de optometrist. Daarmee gaat het onderwerp meer leven binnen de achterban.”
Als je het voor het zeggen zou hebben, wat moet er na dit programma of elders ook worden opgepakt?
“Binnen het programma ligt de nadruk op uitwisseling van gegevens binnen de eerstelijnszorg met de huisarts en het PGO van de patiënt. Maar optometristen werken ook veel samen met tweedelijns- en derdelijnscollega’s, zoals oogartsen.
Ook die gegevensuitwisseling, met andere softwaresystemen, is van groot belang voor de alledaagse praktijk.”
Heb je nog een laatste tip of oproep voor leden van de OVN?
“Kijk eens welk softwaresysteem je in je praktijk gebruikt en controleer of dit systeem patiëntengegevens veilig opslaat!”